Kveggma

Міхал Казімір Пац польск.: Michał Kazimierz Pac
Герб «Газдава»
Гетман вялікі літоўскі
1667 — 1682
Папярэднік:	Павел Ян Сапега
Пераемнік:	Казімір Ян Сапега
Ваявода віленскі
1669 — 1682
Папярэднік:	Ежы Караль Глябовіч
Пераемнік:	Казімір Ян Сапега
Дзейнасць:	дыпламат
Нараджэнне:	каля 1624
Смерць:	4 красавіка 1682(1682-04-04) Вака пад Вільняй
Пахаванне:	Вільня
Род:	Пацы
Бацька:	Пётр Пац
Маці:	Альжбета Шэмет
Жонка:	няма
Дзеці:	няма
Міхал Казімір Пац на ВікіСховішчы

Міхал Казімір Пац (каля 1624 — 4 красавіка 1682, Вака пад Вільняй) — вялікалітоўскі ваенны і дзяржаўны дзеяч. Польны гетман літоўскі (1663—1667) і вялікі гетман літоўскі (1667—1682), адначасова ваявода смаленскі (1663—1667), кашталян (1667—1669) і ваявода віленскі (1669—1682), а таксама староста дынабургскі, геранёнскі, усвяцкі, мерацкі і адміністратар Магілёўскай эканоміі.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Прадстаўнік шляхецкага роду Пацаў герба «Газдава», сын Пятра, ваяводы троцкага, і Альжбеты з Шэметаў.

Рана пачаў вайсковую службу. У 1649 годзе вызначыўся ў барацьбе з казакамі Багдана Хмяльніцкага. У 1658 годзе стаў каралеўскім палкоўнікам, у 1659 — чашнікам вялікім літоўскі, потым абозным вялікім літоўскім і рэгіментарам войскаў каронных.

У часы Шведскага патопу ваяваў са шведамі ў Жамойці і Курляндыі. У вайну з Маскоўскай дзяржавай (1654—1667) вёў ваенныя дзеянні супраць рускіх, удзельнічаў у баях з войскам Хаванскага, 11 ліпеня 1660 года штурмам вызваліў Вільню, у снежні 1660 года ўзяў перамогу пад Шкловам.

У 1663 годзе суцішаў жаўнерскія хваляванні, падчас якіх загінуў польны гетман літоўскі Вінцэнт Гасеўскі. У тым жа годзе за вайсковыя заслугі атрымаў пасаду ваяводы смаленскага і булаву польнага гетмана літоўскага.

У Задняпроўскую кампанію (1663—1664) здабыў Рослаўль, разбіў ваяводу Баратынскага каля Бранска^[1]. Падчас рокашу Любамірскага падтрымаў караля, але не ўдзельнічаў у бітве пад Мантвамі. Нягледзячы на гэта ў 1667 годзе атрымаў булаву вялікага гетмана літоўскага. Быў у складзе дэлегацыі Рэчы Паспалітай пры падпісанні Андросаўскага перамір'я.

На ўрадзе вялікага гетмана займаўся развіццём вялікалітоўскай артылерыі, а таксама выданнем дакументаў, якія рэгулявалі ўнутранае жыццё войска, дысцыпліну і вайсковы суд.

Разам з канцлерам літоўскім Крыштафам Пацам (некаторыя крыніцы называюць яго братам Міхала Казіміра, на праўдзе траюрадны пляменнік) узначальваў групоўку праціўнікаў Радзівілаў, арыентаваўся на Аўстрыю.

Пасля адрачэння ад стальца Яна II Казіміра ў 1668 годзе, Міхал Казімір спачатку падтрымаў прафранцузскую партыю, але потым далучыўся да прыхільнікаў Міхала Карыбута Вішнявецкага. Узначаліў у Вялікім княстве Літоўскім шляхецкі рух, які падтрымліваў Вішнявецкага, падчас яго гаспадарства меў вялікі палітычны ўплыў у Рэчы Паспалітай.

Сапернік Яна Сабескага, пасля пераможнай Хоцінскай бітве (1673) адмовіўся ўдзельнічаць у наступнай вайне з туркамі. Праз год, калі Ян Сабескі ўзяў Бар, такім жа чынам адмовіўся падтрымаць яго ў баявых дзеяннях і са сваімі харугвамі адступіў у Вялікае княства Літоўскае.

Памёр 4 красавіка 1682 у Вацы пад Вільняй. Прах гетмана пахавалі пад уваходам у заснаваны ім віленскі касцёле святых Пятра і Паўла.

Галерэя[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

• Бабятыньскі Конрад. Кар'ера і вайсковая дзейнасць гетмана ВКЛ Міхала Казіміра Паца // Беларускі гістарычны агляд. Том 15. Сшытак 1-2 (28-29). — Мн., 2008. — С. 257—304.
• Грыцкевіч А. Пацы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. Т.2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч / Рэдкал.: Г.П. Пашкоў (гал.рэд.) і інш.; Маст. З.Э. Герасімовіч. – Мн.: БелЭн, 2006. – 792 с.: іл. С. 423. ISBN 985-11-0315-2, ISBN 985-11-0378-0 (т. 2)
• Пац Міхал Казімір // Невядомая вайна: 1654—1667 / Г. Сагановіч. — Мн.: Навука і тэхніка, 1995.

г р п Гетманы вялікія літоўскія Канстанцін Астрожскі (1497–1500) · Сямён Гальшанскі (1500—1501) · Станіслаў Кезгайла (1501—1502) · Станіслаў Кішка (1503—1507) · Канстанцін Астрожскі (другі раз, 1507—1530) · Юрый Радзівіл «Геркулес» (1531—1541) · Мікалай Радзівіл «Руды» (1553—1566) · Рыгор Хадкевіч (1566—1572) · Мікалай Радзівіл «Руды» (другі раз, 1576—1584) · Крыштаф Радзівіл «Пярун» (1589—1603) · Ян Караль Хадкевіч (1605—1621) · Леў Сапега (1625—1633) · Крыштаф Радзівіл (1535—1640) · Януш Кішка (1646—1654) · Януш Радзівіл (1654—1655) · Павел Ян Сапега (1656—1665) · Міхал Казімір Пац (1667—1682) · Казімір Ян Сапега (1682—1703) · Міхал Сервацы Вішнявецкі (1703—1707) · Казімір Ян Сапега (другі раз, 1707—1708) · Ян Казімір Сапега (1708—1709) · Рыгор Агінскі (1709) · Людвік Канстанцін Пацей (1709—1730) · Міхал Сервацы Вішнявецкі (другі раз, 1735—1744) · Міхал Казімір Радзівіл «Рыбанька» (1744—1762) · Міхал Юзаф Масальскі (1762—1768) · Міхал Казімір Агінскі (1768—1793) · Шыман Марцін Касакоўскі (1793—1794)

г р п Гетманы польныя літоўскія Юрый Радзівіл «Геркулес» • Андрэй Неміровіч • Рыгор Хадкевіч • Раман Сангушка • Крыштаф Мікалай Радзівіл «Пярун» • Ян Караль Хадкевіч • Крыштаф Радзівіл • Януш Кішка • Януш Радзівіл • Вінцэнт Гасеўскі • Міхал Казімір Пац • Уладзіслаў Валовіч • Міхал Казімір Радзівіл • Казімір Ян Сапега • Ян Агінскі • Юзаф Багуслаў Слушка • Міхал Сервацы Вішнявецкі • Рыгор Агінскі • Міхал Сервацы Вішнявецкі (другі раз) • Людвік Канстанцін Пацей • Станіслаў Эрнэст Дэнгаф • Юрый Геранім Крышпін-Кіршэнштэйн • Міхал Казімір Радзівіл «Рыбанька» • Міхал Юзаф Масальскі • Аляксандр Міхал Сапега • Юзаф Сасноўскі • Людвік Тышкевіч • Шыман Марцін Касакоўскі • Юзаф Забела

Нарматыўны кантроль GND: 138005796 · ISNI: 0000 0001 0993 0472 · LCCN: no2009031033 · NUKAT: n2006126980 · VIAF: 83544420